De grote meerwaarde van samenwerken 

Samenwerken zit in het DNA van Catent. Samenwerking op en tussen de scholen, tussen scholen en kinderopvang, tussen besturen en directeuren, tussen verschillende scholenstichtingen, met maatschappelijke organisaties en bedrijven en met bijvoorbeeld gemeenten en samenwerkingsverbanden. In alle geledingen wordt met enthousiasme en passie samengewerkt, niet omdat het moet, maar omdat men de meerwaarde ervan inziet. ‘Samen kun je zoveel meer bereiken voor het kind’, zeggen wethouder Jan Uitslag van Dalfsen, onderwijsregisseur Koen Oosterbaan van samenwerkingsverband Hanzeland en bestuurder Jan Kroon van Catent.  

‘Zonder samenwerking kom je nergens’, stelt Jan Kroon. ‘Ik vergelijk het met teamsport. Ook al kun je nog zo goed voetballen; alleen als je samen elkaar de bal toe durft en wilt spelen, kom je dichter bij het doel. Daarbij is het investeren in relaties op basis van vertrouwen van essentieel belang.’ Vanuit die gedachte werkt Catent samen met de vijftien gemeenten en zes samenwerkingsverbanden, waar de stichting deel van uitmaakt. ‘Wij hebben een hele uitnodigende en uitdagende stichting, maar het is vanwege de omvang ook complex. Elke gemeente, elke wethouder, elke coalitie, elk ambtenarenapparaat en elk samenwerkingsverband is weer anders. In het belang van de leerling doen wij ons best om steeds op een goede manier aan te sluiten. Vanuit ons solidariteitsgevoel zijn we heel ondernemend.’  

De handen uit de mouwen 
Door die basishouding gebeuren er mooie dingen. ‘In Dalfsen hoorde ik op het gemeentehuis toevallig dat er een aantal nieuwkomers onderweg was, waarvan zeventien in de leeftijdscategorie primair onderwijs vielen. Een week later zaten die op onze Oekraïneschool in Vilsteren.’ In die gemeente wordt ook hard samengewerkt op het gebied van onderwijs- en kinderopvanghuisvesting. ‘Daarbij kijken we voortdurend over onze eigen grenzen heen. We zitten bijvoorbeeld in een bestuurlijk fusietraject met de Protestants Christelijk Onderwijs Nieuwleusen en ook in Lemelerveld en Dalfsen zelf zijn we aan het werk om primair onderwijs en kinderopvang gezamenlijk neer te zetten.’ Als het om de kinderen gaat, steekt Catent de handen uit de mouwen. ‘Onze mensen zijn overal voor in en zoeken waar mogelijk de samenwerking, daar ben ik trots op. Dat geldt ook voor de manier waarop we het passend onderwijs vormgeven binnen de zes samenwerkingsverbanden. Als het om de inclusiviteitsgedachte gaat, hebben we met elkaar en met andere scholenstichtingen duidelijke afspraken gemaakt: zo dicht mogelijk bij het huis van de leerling.’ 

Stapje meer
Wethouder Jan Uitslag van de gemeente Dalfsen is blij met de goede samenwerking. ‘We hebben veel constructief overleg en we komen ook tot daden. Juist omdat je in alle openheid gezamenlijk de kaders neerzet, ontstaat er ruimte om de volgende fase in te zetten. In onze gemeente waren stevige maatregelen nodig om de stromen Oekraïners en nieuwkomers op te vangen. Het was prachtig om te zien hoe iedereen in deze opgave met veel passie en betrokkenheid samenwerkte. Wat Catent daar in Vilsteren heeft neergezet, daar zijn we met z’n allen enorm trots op. Inmiddels worden daar nu ook andere nieuwkomers opgevangen. Hier wordt net dat stapje meer gedaan. En dat is mooi, want als je in kinderen investeert, investeer je in de toekomst.’  

Iedereen denkt mee 
‘Wat ik ook geweldig vind, is hoe men hier naar zichzelf kijkt, op de toekomst gericht is en met elkaar de verbinding zoekt’, zegt de wethouder. ‘Florion, Floreant, PCO-N, OOZ, Catent: elke stichting is anders, maar toch zoeken ze de samenwerking en kijken ze naar de mogelijkheid om onder één dak onderwijs en kinderopvang aan te bieden. In onze gemeente moet voor veel scholen nieuwbouw of vernieuwbouw plaatsvinden. De ene school krimpt, de andere school groeit. Als je samenwerkt heb je een buffer en ben je veel toekomstbestendiger. En dat doen we nu met het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Dalfsen in de kernen Nieuwleusen, Lemelerveld en Dalfsen. Daar werken drie of vier schoolbesturen steeds samen om onderwijs en kinderopvang op één adres samen vorm te geven. Iedereen denkt mee. Het is een heel mooi proces dat we gezamenlijk zijn opgestart, dat vind ik wel heel gaaf. Daardoor is er straks minder leegstand, passen de gebouwen beter bij het onderwijs en zijn ze ook nog eens energiezuiniger, waardoor je meer euro’s rechtstreeks ten behoeve van de kinderen kunt besteden. Soms is het even lastig om op één lijn te komen en afscheid te nemen van een oude situatie, maar er komt echt heel veel moois voor terug. Dat ziet iedereen in.’ 

Revitalisatie samenwerkingsverband Hanzeland 

Koen Oosterbaan is manager po en onderwijsregisseur vo van samenwerkingsverband Hanzeland. ‘SWV Hanzeland is een groot samenwerkingsverband met pakweg 28.000 leerlingen, dat tot twee jaar geleden was verdeeld op basis van denominaties’, vertelt hij. ‘De afgelopen jaren hebben we hard gewerkt aan revitalisatie waarbij we insteken op een geografische indeling. Het SWV is nu onderverdeeld in vijf clusters: Zwolle, Kampen, Salland, Zwartewaterland en Veluwe-Noord. Daarbinnen werken de besturen intensief samen, zodat we passend onderwijs en andere oplossingen veel efficiënter en zo dicht mogelijk bij het huis van het kind kunnen organiseren.’ Het was een enorme reorganisatie. ‘Maar vrijwel alle besturen hebben de overtuiging dat samenwerking nodig is. Er wordt echt vanuit het kind gedacht. Dat maakte het een heel mooi traject.’  

Afronding 
SWV Hanzeland staat als een huis, maar de revitalisatie is nog niet af. ‘De afronding gaat over de vraag hoe je ook de expertise over de gemeenten verdeelt in plaats van binnen de afzonderlijke stichtingen en wie dan waarvoor verantwoordelijk blijft.’ Daarnaast wordt nog gewerkt aan de netwerken op wijk- en kernniveau binnen de clusters. ‘Het succes van die netwerken hangt af van antwoorden op vragen als: op welke manier werken scholen in een wijk nuttig en zinvol samen, bevragen ze elkaar op de goede dingen, welke begeleiding is daarvoor nodig, is er bijvoorbeeld behoefte aan extra ondersteuning voor bepaalde categorieën kinderen en hoe gaan we dat al dan niet financieren. De juiste vraagstelling vanuit het netwerk van scholen vertalen naar lokaal bestuur, dat vraagt nog wel wat.’ 

Catent neemt een voorname rol in 
Binnen het basisonderwijs van samenwerkingsverband Hanzeland vallen 21 besturen. Elke stichting werkt op een andere manier. ‘Het is belangrijk dat een bestuur de essentie van samenwerking intern en extern uitdraagt, dan volgt de rest veel makkelijker. Ik kan volmondig zeggen dat Catent hier een voorname rol in heeft. De stichting toont echt het belang van lokale samenwerking en probeert ook de nek uit te steken als je het hebt over het verder kijken dan de grenzen van de eigen expertise. Daarin is Catent heel actief. Het mooie is dat scholen, besturen en stichtingen elkaar ook buiten het passend onderwijs nu steeds beter weten te vinden.’  

Koen kijkt met een goed gevoel terug op het proces tot nu toe. ‘Aan de ene kant vond ik het reorganisatietraject inhoudelijk heel interessant: het schakelen op strategisch, didactisch en soms ook operationeel niveau. Aan de andere kant ga ik voor diversiteit en inclusie. Het heeft een grote meerwaarde wanneer we verschillen tussen kinderen, leerkrachten, directeuren en bestuurders niet wegpoetsen of uitsluiten, maar juist gaan benutten. Dat is mijn drive. Daar willen we met z’n allen naartoe.’